Gluten ve glutensiz diyet üzerine notlar

Özellikle bu sene ABD medyasında “gluten-free diet” (glutensiz diyet) çok popüler. Geçenlerde Milliyet gazetesinin Internet sitesinde bu konuda bir reklam görünce konuya biraz eğileyim istedim! Hemen belirtmek isterim ki gluten bir tür protein, ama ette veya yumurtada bulunan türden değil. Gluten, arpa, buğday ve çavdarda bol miktarda var. Esasında celiac (seliak diye söyleniyor) denilen bağırsak rahatsızlığı olmayanlar için veya gluten’e allerjisi olmayanlar için gluten’in zararı yok. Celiac, ince bağırsağin iç zarında oluşan zedelenmeden ötürü sağlığımız için gerekli bazı besinleri ememesi durumuna verilen isim. Bu rahatsızlığın ana sebebi tam olarak bilinmiyor. Yalnız bağırsaktaki zedelenmenin gluten içeren bir reaksiyondan ötürü olduğu bilinmekte. Bebeklikten yaşlılığa kadar herhangi bir yaşta başlayabilen bu rahatsızlığın,karın ağrısı, hazımsızlık, kabızlık, ishal, iştahsızlık veya açıklanamayan kilo kaybı gibi belirtileri var. Celiac’in tedavisi maalesef yok, yalnız glutenli gıdalardan (ekmek ve hamur işlerinden) uzak durarak sağlıklı yaşamak ve beslenmek mümkün.

Bunları anlatmak istememin en büyük sebebi, glutensiz diyetin popüler bir diyet, özellikle kilo kaybına yarayacak bir diyet olarak algılanmamasını istemem. Glutensiz diyet, az kalorili, yağlı veya şekerli diyetler gibi geneli ilgilendirecek türden bir diyet değil. Öte yandan, sağlıklı (celiac rahatsızlığı veya gluten allerjisi olmayan) bir insanın glutensiz diyet uygulamasında bilinen bir sağlık problemi yok.

Eğer glutensiz diyeti uygulamak istiyorsanız, malttan kaçınmanız gerekiyor. Malt, arpa ve buğdayın kurultulmasıyla elde edilen bir madde. Bira, viski yapımında kullanılıyor. Buğday, arpa ve çavdar içeren gıdaları (ekmek, hamur işleri, makarna vs.) tüketmemeniz gerekiyor. Bunun yerine mısır unu, patates ve pirinçten yapılan gıdaları tüketebilirsiniz.

ABD’de “gluten-free” (glutensiz) etiketiyle satılan ürünler son senelerde oldukça revaçta. Türkiye’de süpermarketlerde satılan ürünlerde glutensiz etiketi var mı bilmiyorum. Beni bu konuda bilgilendirirseniz sevinirim.

Gluten ve glutensiz diyet üzerine notlar” hakkında 11 yorum var

  1. Eren dedi ki:

    Ben de şöyle bir ayrıntı ekleyeyim konuya; çocuklar bebekliklerinde gluten kaynaklı çölyak hastalığı riski taşıyor olsalar bile anne sütü bu riski neredeyse tamamen elimine ediyor. Böylelikle farkına bile varmadan bu hastalık şöyle bir uğrayıp kovulmuş oluyor:) bu da anne sütünün milyonlarca faydasından sadece biri…

  2. Çok enteresan! Anne sütünün pek çok faydasının olduğunu biliyordum ama böyle bir faydası olduğunu bilmiyordum. Teşekkürler Eren!

  3. ozge dedi ki:

    Merhaba, evet son zamanlarda glutensiz ürünleri marketlerde görüyorum schar ürünleri glutensiz diye biliyorum ve migros carrefourlarda var , bir de yuva mayada gördüm gluten içermez diye , baya bir incelemek gerekiyor görebilmek için bu ibreyi zaten

  4. Türkiye’de de yeni yeni duyulmaya başladı ama ürünlerin son kullanma tarihine bile bakmayan bir milletiz bir de glutenli mi değil mi diye araştıramayız 🙂
    Her marketin rafında yok ama artık buralarda da var.
    Geçenlerde Cüneyt Özdemir’in programına bir kalp doktoru çıktı, diyet kitabı çıkarmış “Karatay Diyeti” . Diyet listeleri Batı’dan, Amerika’dan geldiği için Biz’de olan pek çok faydalı şeyi yemiyoruz dedi, örneğin zeytin en organik besinlerdendir mutlaka yenmeli Amerika’da zeytin olmadığı için diyet listelerinde de yok dedi, lahmacun protein deposuymuş, kebap yiyin ama ekmeğini asla, sofralardan ekmeği kaldırın, mutlaka hareket edin gibi pek çok şey anlattı, izlerken aklıma Sen geldin, fikrin ne olurdu acaba diye.
    Bir de çikolatalı mousse tarifin için buralarda rahatlıkla bulabileceğim bir marka adı vermen mümkün mü ? ev çikolata kaynıyor ama bilemedim hangisini kullanacağımı.
    Kitabı alırsam Sen’i haberdar ederim,en güzel günler, en güzel geceler Siz’lerin olsun efenim 🙂

  5. Sedo öncelikle çikolata soruna cevap vereyim. Mousse için bittersweet denilen en az %70 oranında kakaoya sahip çikolataları tercih et. Açıkcası Türkiye’deki çikolataları denemediğim bir marka veremeyeceğim ama şöyle kısa bir araştırma yaptım. Kahve dünyasında bu kategoride bir çikolata var. Kaliteli ürünler yaptıkları için denebilir. Denersen bana da haber ver lütfen. Bir de http://pastarom.com.tr ‘de Valrhona’nın çikolataları satılıyormuş. Cafe Fernando yazmıştı. Online hizmetleri var sanıyorum. Sipariş edebilirsin.

  6. Bu diyet çok popüler oldu ve kilo vermek adına uygulanmaya başlandı. Celiac hastalığı olmayan kimseler tarafından araştırmadan ve bilmeden bu diyetin yapılması sakıncalı bile olabilir.

  7. Karatay diyetini duymuştum. Diyet konusunu uzmanlarına sormak lazım. Ama genel olarak baktığımızda tüm diyetisyenler ekmeği kesin diyor. Biz ekmeği çok seven bir milletiz. Pilavın, makarnanın yanında bile ekmek yiyoruz. Dolayısıyla kilo almak kaçınılmaz oluyor. Ekmeği kahvaltı haricinde kesmek şart bence de.
    Amerika’da da zeytin var aslında. Whole foods diye organik ürünler satan bir market var. Çeşitli zeytinler bulunabiliyor. Bizim zeytinlerimiz kadar lezzetli olmasa da.

  8. Mehmet dedi ki:

    Gokce Hanim’in son yorumunu istinaden: Whole Foods epey pahali oldugu icin, Akdeniz yoresi zeytinleri icin lokal Italyan, Arap veya Middle East bakkallara bakmanizi oneririm. Hatta evime yakin Italyan marketinde Marmara Birlik zeytinleri satiliyor.

  9. hahaa kadın diyetisyenleri dikkate almıyor “Ben hekimim, onlar muhatabım değil” diyor.Yalnız yaşına göre çok fit bir görüntüsü var demek ki söylediği ile yaptığı birbirini tutuyor 🙂
    Değilmi ki lahanaya dünyanın en lezzetli besini dedi o an gönlümü fethetti 🙂

  10. Eren dedi ki:

    lahmacundur kebaptir bilmem nedir diyeti uzerine kardesimin yorumunu paylasayim:

    Yeni “sağlıklı beslenme ve zayıflama” trendi:Herşeyi yiyebilirsiniz! Bu yalanı söyleyince kitabınız en çok satanlar listesine giriyor. Kötü beslenmemiz prof’lar ve dr’lar eliyle meşruiyet kazandığı (ve onların sözünün üstüne söz söylemek haşa haddimize düşmediği) için de işimize geliyor bize yalan söyleniyor oluşu. Çünkü zordur pizzayı, lahmacunu, tatlıyı,kahveyi…bırakmak, her gün egzersiz yapmak. Bu kitapları yazan “profesyoneller” için daha da zordur, o yüzden kendi yaşam biçimlerinin mahkumlarıdırlar aslında mesleklerini icra ederken de.

  11. hamza dedi ki:

    celiac = çölyak in Turkish.